Làm thuê giữa thời AI: 4 thứ đáng tập trung trong 3 năm tới

Nếu bạn đang đi làm thuê, tui muốn gợi ý một việc hơi khác thường: trong ba năm tới, tạm gác bớt những thứ không bắt buộc, chỉ tập trung vào bốn thứ dưới đây. Bản thân tui trong gần một năm qua chỉ dồn vào một yếu tố thôi mà đã thấy mình khác đi nhiều.

Ý tưởng bài này nảy ra từ vài tin nhắn vu vơ buổi sáng với một người anh quen, nên có thể xem đây là bài viết còn ấm.

#Bối cảnh: nội dung nhiều, độ tin cậy ít

Hôm nay ai cũng có thể tạo ra nội dung gần như không tốn chi phí, chỉ cần một tài khoản AI miễn phí. Thông tin sẽ tăng rất nhanh, còn độ tin cậy giảm theo. Các nền tảng chúng ta dùng đều muốn giữ ta lại lâu nhất có thể, và với thuật toán đó, nội dung gây tranh cãi, kể cả tin giả, lan nhanh hơn sự thật nhiều lần.

Vì vậy, niềm tin (trust) sẽ là thứ quyết định ai đi xa. Mỗi lần xã hội dịch chuyển đều mở ra cơ hội và rủi ro. Tui chọn tập trung vào cơ hội.

#Trụ cột 1: Uy tín và sự tin tưởng cá nhân

Đây là thứ không sao chép được, dù AI tới đâu. Nó có thể có dữ liệu và phân tích hành vi bạn, nhưng khi niềm tin đại chúng giảm, người đã chủ đích xây uy tín từ lâu mới được tin. Yếu tố then chốt là thời gian: càng nghiêm túc sớm, về sau càng quý.

Cách làm: giữ lời, chịu trách nhiệm, là chính mình, rồi học cách nói ra. Bắt đầu với bạn bè và mạng lưới quanh bạn, sau đó mới tới người lạ.

#Trụ cột 2: Chọn lọc và sắp xếp thông tin

Khi nội dung đầy đường, người ta cần bộ lọc để tiết kiệm thời gian, sức lực và cảm xúc. Bạn đã có sẵn những bộ lọc của mình. Hãy hệ thống hóa chúng thành thứ người khác dùng được. Đó là một cơ hội lớn của giai đoạn tới.

#Trụ cột 3: Trải nghiệm sống và góc nhìn

AI không có trải nghiệm sống thật. Nó không bị tổn thương và không rút ra bài học từ chuyện đã xảy ra. Mỗi bài tui viết là góc nhìn của tui về sự dịch chuyển của xã hội, kèm những điều nên, không nên và cái giá mình đã trả. Bạn cũng có phần trải nghiệm đó, chỉ cần kể cho có hệ thống.

AI có dữ liệu. Bạn có trải nghiệm.

#Trụ cột 4: Kết nối và cảm xúc chân thật

Khi thứ ảo phát triển quá ngưỡng, người ta sẽ muốn quay lại kết nối thật, nhưng sâu hơn và chọn lọc hơn. Họ muốn ở cạnh người đáng tin, cùng niềm tin và gu sống.

Cách luyện dễ nhất là đừng một mình. Tham gia hoặc tự rủ một cộng đồng, trở thành người có ích trong đó. Và nói thẳng từ đầu mình là ai, mình tìm gì, ai hợp thì đi lâu, ai không hợp thì thôi, rất bình thường.

#Làm được bao nhiêu thì làm

Làm hết cả bốn thì tốt. Chỉ làm được một hai thứ như tui thì cũng ổn. Bạn có thể nhờ AI lập kế hoạch tự học cho từng trụ cột. Thời đại này cần chủ động, vì chẳng bao lâu nữa, không biết dùng AI sẽ giống như không biết đọc chữ.

#Vì sao "làm thuê" vẫn có chỗ để xây

Nhiều người nghe tới uy tín cá nhân là nghĩ phải nghỉ việc đi làm riêng. Tui không nói vậy. Bốn trụ cột này xây được ngay trong lúc đang đi làm, bằng cách cư xử, chia sẻ và kết nối hằng ngày. Công việc hiện tại còn là phòng thí nghiệm tốt nhất: bạn có tình huống thật, người thật và hậu quả thật.

Ví dụ nhỏ: bạn giữ lời với đồng nghiệp đều đặn, ghi lại cách bạn lọc thông tin cho nhóm, kể lại một ca khó đã xử lý, và tham gia một cộng đồng cùng nghề. Một năm sau, những thứ đó gộp lại thành danh tiếng mà người ngoài nhìn thấy.

Thời gian là yếu tố không thể mua. Chính vì vậy bắt đầu sớm, dù chậm, vẫn tốt hơn chờ đủ điều kiện.