Học mãi chưa ra kết quả? Biến thông tin thành tài sản tri thức

Bạn có phải kiểu người thấy khóa học mới là đăng ký, nhất là khi nó miễn phí? Thấy bài hay là lưu, thấy ebook free là tải, rồi mở ra đúng một lần. Hoặc giỏi hơn, có đọc hết, nhưng chưa bao giờ làm thử.

Tui cũng từng như vậy, và tui nghĩ rất nhiều người đi làm đang ở trong vòng luẩn quẩn này: học liên tục, biết nhiều dần, mà cuộc sống công việc không đổi bao nhiêu. Bài này viết cho bạn, để cắt vòng đó.

#Người đọc ít mà làm nhiều

Tui muốn kể về Son Masayoshi, người sáng lập SoftBank, một trong những nhà đầu tư có tầm ảnh hưởng nhất châu Á. Điều làm tui chú ý là ông chỉ đọc trung bình khoảng một cuốn sách mỗi năm. Vậy mà ông lại nổi tiếng với việc biến kiến thức thành hành động và kết quả kinh doanh.

Tui không khuyên bạn bỏ đọc sách. Tui muốn bạn thấy khác biệt ở đây: với ông, kiến thức chỉ có giá trị khi nó đổi được một quyết định hay một việc làm. Biết ít mà làm nhiều đôi khi đi xa hơn biết rất nhiều mà để đó.

#Bẫy một: não bị "hack" bởi thông tin mới

Não người được lập trình để thấy dễ chịu khi gặp thông tin mới. Đó là cơ chế sinh tồn từ rất xa xưa. Trong thời hiện đại, cơ chế đó bị khai thác dễ dàng:

• Mua một khóa học mới, thấy phấn khích ngay.
• Đọc thêm hai chương sách, thấy mình đang tiến bộ.
• Lưu mười bài "để đọc sau", thấy mình đã có trong tay rồi.

Còn khi bắt đầu áp dụng, bạn gặp khó, bị chặn, và không còn cảm giác dễ chịu đó nữa. Vậy nên não có xu hướng quay lại với việc thu thập. Chưa kể các nền tảng và người bán khóa học hiểu rất rõ điều này, nên những dòng như "cơ hội cuối", "chỉ còn vài suất" thường đánh đúng vào chỗ đó. Tui cũng là người mua theo kiểu này rất nhiều lần, nên tui nói với bạn bằng sự đồng cảm, không phải chê.

#Bẫy hai: cảm giác hoàn thành ảo

Bẫy này tinh vi hơn. Khi bạn lưu một bài viết hay xem hết một video, bạn có cảm giác như mình đã làm được một việc. Nhưng thật ra chưa có gì thay đổi ngoài số bài trong thư viện của bạn. Cảm giác "xong" đến sớm hơn kết quả rất nhiều.

Bài gốc của tui còn nói thêm một bẫy nữa, cùng một lộ trình 21 ngày để chuyển từ người thu thập thành người tạo ra kết quả. Ở đây tui giữ lại phần dễ làm nhất, để bạn bắt đầu được ngay.

Thông tin chỉ thành tài sản khi bạn dùng nó, viết lại bằng lời của mình và để người khác kiểm chứng.

#Từ thông tin sang tài sản tri thức

Thử một quy trình nhỏ cho mỗi thứ bạn học:

1. Chọn một ý duy nhất từ bài hoặc khóa học. Chỉ một.
2. Làm một việc thật với ý đó trong vòng bảy ngày: áp dụng vào công việc, thử với một khách hàng hoặc đồng nghiệp.
3. Ghi lại bằng lời của mình: bạn làm gì, kết quả ra sao, chỗ nào vướng.
4. Chia sẻ ra một chỗ nhỏ, như nhóm nội bộ hay một bài ngắn. Khi người khác hỏi lại, bạn biết kiến thức của mình thật hay chưa.

Làm đều như vậy, bạn sẽ có một kho ghi chú toàn những thứ đã được thử. Kho đó chính là tài sản tri thức. Nó cũng là thứ khiến tiếng nói của bạn có sức nặng trong phòng họp, vì bạn nói từ việc đã làm chứ không phải từ việc đã đọc.