Xây Brain2 với Obsidian, bộ não thứ hai của tui

Bạn đọc xong một cuốn sách hay, vài tuần sau chỉ còn nhớ một cảm giác mơ hồ. Bạn học xong một khoá, tới lúc cần dùng lại thì không biết ghi chú nằm ở đâu. Một ý tưởng lóe lên trong lúc chạy xe, tới nơi thì đã bay mất.

Tui cũng từng như vậy, cho tới khi hiểu ra một điều đơn giản: não người giỏi suy nghĩ, chứ không giỏi lưu trữ. Nên tui giao việc lưu trữ cho một bộ não thứ hai, và gọi nó là Brain2.

#Hai bộ não, mỗi bên làm một việc

Bộ não sinh học của bạn làm tốt nhất ba việc: suy nghĩ, sáng tạo và ra quyết định. Bộ não số thì làm tốt ba việc khác: lưu lại, nối các ý với nhau, và gợi ý đúng lúc.

Khi mỗi bên làm đúng phần của mình, bạn không còn phải dùng đầu để nhớ, mà dùng nó để nghĩ. Với người đi làm, đó là thêm thời gian cho việc khó. Với người làm kinh doanh, đó là tri thức của mình không chỉ nằm trong đầu một người.

#Vì sao tui chọn Obsidian

Tui đã thử Notion, Evernote, Google Docs và Roam Research, rồi dừng ở Obsidian vì năm lý do:

1. Ghi chú là tệp chữ thuần (Markdown). Dễ đọc, dễ mang sang công cụ khác, không bị khoá vào một hãng.
2. Liên kết hai chiều. Ý này nhắc tới ý kia thì hai ghi chú tự nối với nhau.
3. Sơ đồ liên kết. Bạn nhìn thấy các ý đang nối với nhau ra sao.
4. Lưu trên máy trước. Dữ liệu nằm ở máy bạn trước khi đụng tới đám mây (cloud).
5. Nhiều tiện ích mở rộng (plugin). Muốn thêm tính năng gì thì gần như đều có sẵn.

#Bốn bước tui dùng mỗi ngày

#1. Ghi lại mọi thứ vào một chỗ

Mỗi ngày tui có một ghi chú đầu vào. Ý tưởng, điều mới học, việc cần làm đều đổ vào đó trước, chưa cần sắp xếp:

# Ghi chú ngày

## Ý tưởng
- Quy trình AI cho nội dung bán hàng
- Ca thật Hoa Sơn Tửu Lầu

## Học được
- Cho AI xem ví dụ trước rồi mới hỏi, kết quả tốt hơn hẳn

## Việc cần làm
- [ ] Viết bài về Brain2

Quy tắc chỉ có một: ghi vào trước, xử lý sau.

#2. Tách mỗi ý thành một ghi chú riêng

Cuối ngày hoặc cuối tuần, tui tách những ý đáng giữ thành từng ghi chú riêng, mỗi ghi chú đúng một ý. Một ý nằm riêng thì dễ tìm, dễ nối, và dễ dùng lại ở nhiều chỗ.

# Cho AI xem ví dụ trước khi hỏi

Đưa AI vài mẫu đúng trước, rồi mới yêu cầu nó làm.

Vì sao hiệu quả: AI bắt chước được mẫu, đầu ra đều hơn, ít bịa hơn.
Khi nào dùng: việc phức tạp, cần định dạng cố định, cần kiến thức riêng của ngành.

Liên quan: [[Viết lệnh cho AI]] · [[Quy trình AI]]

#3. Nối các ý với nhau

Mỗi ghi chú được nối tới những ghi chú liên quan bằng liên kết hai chiều. Lâu dần, bạn bắt đầu thấy những mẫu lặp lại mà trước giờ không thấy, vì chúng nằm rải rác ở nhiều nơi.

Ghi chú đứng một mình chỉ là thông tin. Ghi chú được nối với nhau mới thành cách nghĩ.

#4. Lấy tri thức ra làm việc thật

Khi viết một bài, tui không bắt đầu từ trang trắng. Tui tìm trong Brain2 theo vấn đề đang viết, để AI gợi ý ghi chú liên quan, kéo ví dụ và ca thật ra, rồi mới viết nháp cùng AI. Sau cùng tui tự sửa và quyết định câu nào được đăng.

Kết quả là tui không phải nghiên cứu lại từ đầu cho mỗi bài. Thời gian dành cho việc chọn, nối và kiểm tra, là những việc chỉ mình làm được.

#Khi Brain2 gặp AI

Trước đây muốn tìm lại một ý, tui phải lục thủ công và đọc từng ghi chú. Giờ tui hỏi theo nghĩa, kiểu "tìm mọi thứ tui từng ghi về nội dung viral", và AI tóm lại từ nhiều ghi chú cùng lúc, còn gợi ý những chỗ có thể nối với nhau.

Bộ công cụ tui đang dùng gồm Obsidian kèm tiện ích Copilot để hỏi đáp với kho ghi chú, phần tìm kiếm theo nghĩa chạy trên Supabase pgvector, và Claude để viết nháp, tóm tắt.

#Lộ trình 21 ngày đi qua ba tuần

Lộ trình có đúng ba tuần, mỗi ngày hoàn thành một đầu ra nhìn thấy được:

1. Tuần 1 — Cài nền: dựng một Brain2 đủ nhỏ để bắt đầu lưu lại con người, dự án, bài học, góc nhìn và câu chuyện của bạn.
2. Tuần 2 — Nối: đưa những phần đã lưu vào cùng ngữ cảnh, để một ý gặp đúng câu chuyện, bằng chứng và việc đang làm.
3. Tuần 3 — Dùng: lấy tri thức trong Brain2 ra làm đầu vào cho việc thật, rồi nhìn lại phần nào đáng giữ, phần nào cần xây tiếp.

Thời lượng thay đổi theo độ sâu của từng bài. Điều không đổi là sau mỗi ngày bạn có một thứ nhìn thấy và dùng lại được.

#Thử ngay với một lệnh AI ngắn

Tui muốn bắt đầu một bộ não thứ hai.
Hãy hỏi tui 5 câu để tìm ra: 3 chủ đề tui hay cần tìm lại nhất,
3 câu chuyện thật tui hay kể, và 3 việc tui làm lặp mỗi tuần.
Sau đó gợi ý 9 ghi chú đầu tiên tui nên viết.

#Một câu hỏi để bạn mang theo

Điều quý nhất bạn biết về nghề của mình hiện đang nằm ở đâu: trong đầu, trong một tin nhắn cũ, hay ở một chỗ bạn tìm lại được trong một phút?

Nếu câu trả lời chưa phải là cái cuối, 21 ngày Brain2 là chỗ bắt đầu.